Περί του Δικαιώματος Αναφοράς

Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Ελλάδας

https://www.e-nomothesia.gr/syntagma/suntagma-tes-ellados-2019-anatheoremeno.html

Άρθρο 1 – Μορφή του πολιτεύματος

2. Θεμέλιο του πολιτεύματος είναι η λαϊκή κυριαρχία.

3. Όλες οι εξουσίες πηγάζουν από το Λαό, υπάρχουν υπέρ αυτού και του Έθνους και ασκούνται όπως ορίζει το Σύνταγμα.

Άρθρο 5 – Ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας, προσωπική ελευθερία

1. Καθένας έχει δικαίωμα να αναπτύσσει ελεύθερα την προσωπικότητά του και να συμμετέχει στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της Χώρας, εφόσον δεν προσβάλλει τα δικαιώματα των άλλων και δεν παραβιάζει το Σύνταγμα ή τα χρηστά ήθη.

Άρθρο 5Α – Δικαίωμα στην πληροφόρηση

1. Καθένας έχει δικαίωμα στην πληροφόρηση, όπως νόμος ορίζει. Περιορισμοί στο δικαίωμα αυτό είναι δυνατόν να επιβληθούν με νόμο μόνο εφόσον είναι απολύτως αναγκαίοι και δικαιολογούνται για λόγους εθνικής ασφάλειας, καταπολέμησης του εγκλήματος ή προστασίας δικαιωμάτων και συμφερόντων τρίτων.

Άρθρο 10 – Δικαίωμα αναφοράς προς τις αρχές

1. Καθένας ή πολλοί μαζί έχουν το δικαίωμα, τηρώντας τους νόμους του Κράτους, να αναφέρονται εγγράφως στις αρχές, οι οποίες είναι υποχρεωμένες να ενεργούν σύντομα κατά τις κείμενες διατάξεις και να απαντούν αιτιολογημένα σε εκείνον, που υπέβαλε την αναφορά, σύμφωνα με το νόμο.

3. Η αρμόδια υπηρεσία ή αρχή υποχρεούται να απαντά στα αιτήματα για παροχή πληροφοριών και χορήγηση εγγράφων, ιδίως πιστοποιητικών, δικαιολογητικών και βεβαιώσεων μέσα σε ορισμένη προθεσμία, όχι μεγαλύτερη των 60 ημερών, όπως νόμος ορίζει. Σε περίπτωση παρόδου άπρακτης της προθεσμίας αυτής ή παράνομης άρνησης, πέραν των άλλων τυχόν κυρώσεων και έννομων συνεπειών, καταβάλλεται και ειδική χρηματική ικανοποίηση στον αιτούντα, όπως νόμος ορίζει.

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

Άρθρο 10 - Ελευθερία έκφρασης

1.Παν πρόσωπον έχει δικαίωμα εις την ελευθερίαν εκφράσεως. Το δικαίωμα τούτο περιλαμβάνει την ελευθερίαν γνώμης ως και την ελευθερίαν λήψεως ή μεταδόσεως πληροφοριών ή ιδεών, άνευ επεμβάσεως δημοσίων αρχών και ασχέτως συνόρων. Το παρόν άρθρον δεν κωλύει τα Κράτη από του να υποβάλωσι τας επιχειρήσεις ραδιοφωνίας, κινηματογράφου ή τηλεοράσεως εις κανονισμούς εκδόσεως αδειών λειτουργίας.

2.Η άσκησις των ελευθεριών τούτων, συνεπαγομένων καθήκοντα και ευθύνας δύναται να υπαχθή εις ωρισμένας διατυπώσεις, όρους, περιορισμούς ή κυρώσεις, προβλεπομένους υπό του νόμου και αποτελούντας αναγκαία μέτρα εν δημοκρατική κοινωνία δια την εθνικήν ασφάλειαν, την εδαφικήν ακεραιότητα ή δημοσίαν ασφάλειαν, την προάσπισιν της τάξεως και πρόληψιν του εγκλήματος, την προστασίαν της υγείας ή της ηθικής, την προστασίαν της υπολήψεως ή των δικαιωμάτων των τρίτων, την παρεμπόδισιν της κοινολογήσεως εμπιστευτικών πληροφοριών ή την διασφάλισιν του κύρους και αμεροληψίας της δικαστικής εξουσίας.

Βλέπουμε δηλαδή ότι σύμφωνα με το σύνταγμα και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, οι εξουσίες πηγάζουν από το λαό (άρθρο 1), για να ασκούν οι πολίτες τις εξουσίες θα πρέπει να αναπτύσσουν ελεύθερα την προσωπικότητά τους και να συμμετέχουν στα κοινά (άρθρο 5), για να το πετύχουν αυτό θα πρέπει να έχουν δικαίωμα στην πληροφόρηση (άρθρο 5Α), και την πληροφορία την αποκτούν κάνοντας αναφορές στην πολιτεία, όπως ορίζει το άρθρο 10.

Το άρθρο 5 Α σε συνδυασμό με το άρθρο 10 του Συντάγματος καθιερώνουν, ως έκφραση της διαφανούς δράσης της Διοίκησης, το ατομικό δικαίωμα γνώσης των δημοσίων εγγράφων, το οποίο εξειδικεύεται με το άρθρο 5 του Ν. 2690/1999 (ΚΔΔιαδ).

Το δικαίωμα αυτό ΔΕΝ μπορούν να του το περιορίσουν οι δημόσιες αρχές (πλην για λόγους εθνικής και δημοσίας ασφαλείας και τάξης) όπως ρητά αναφέρεται στο σχετικό άρθρο της ΕΣΔΑ που υπερισχύει ΚΑΘΕ άλλου εθνικού νόμου με αντίθετη διάταξη.

Το δικαίωμα της πληροφόρησης, προκύπτει από το άρθρο 5 § 1 του Συντάγματος ως μία απαραίτητη προϋπόθεση για να μπορεί ο κάθε πολίτης να αναπτύσσει ελεύθερα την προσωπικότητά του και να συμμετέχει στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της Xώρας. Η ελευθερία της πληροφορίας είναι στενά συνδεδεμένη με την ελευθερία της γνώμης. Κατά τις διεθνείς μάλιστα συμβάσεις των δικαιωμάτων του ανθρώπου, η ελευθερία της γνώμης περιλαμβάνει και την ελευθερία της πληροφορίας. (Δαγτόγλου Π., Ατομικά Δικαιώματα, 2012, σελ 442). Στην ελεύθερη πρόσβαση σε γενικά (ή ειδικά στον ενδιαφερόμενο) προσιτές πηγές πληροφοριών αντίκειται όχι μόνο η απαγόρευση ή απόρριψη προσβάσεως, αλλά και κάθε απόκρυψη ή νόθευση πληροφοριών («παραπληροφόρηση») και κάθε παρακώλυση, περιορισμός, καθυστέρηση ή «καθοδήγηση» της πληροφορήσεως (Δαγτόγλου Π., Ατομικά Δικαιώματα, 2012, σελ 450). Η ελευθερία της πληροφορίας στην ουσία αποτελεί απότοκο και εξειδίκευση του δικαιώματος ελεύθερης αναπτύξεως της προσωπικότητας (Μήτρου Λ., Προστασία προσωπικών δεδομένων : Ένα νέο δικαίωμα;, 2001). Η ελευθερία της πληροφόρησης είναι η σημασία που προσλαμβάνει η πληροφόρηση στην αρχή του κοινωνικού κράτους δικαίου και της δημοκρατικής αρχής (Παπακωνσταντίνου Α., Το συνταγματικό δικαίωμα συμμετοχής στην κοινωνία της πληροφορίας, 2006).

Το δικαίωμα στη λήψη και μετάδοση πληροφοριών σχεδόν παντός τύπου (με εξαίρεση αυτές της εθνικής ασφάλειας) κατοχυρώνεται και από ένα σωρό άλλες διεθνείς συνθήκες, οι οποίες δεσμεύουν την Ελλάδα και υπερισχύουν του εθνικού δικαίου με βάση το άρθρο 28 του Συντάγματος.

Άρθρο 19 της Οικουμενικής Διακήρυξης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του 1948

«19. ΚΑΘΕΝΑΣ έχει το δικαίωμα της ελευθερίας της γνώμης και της έκφρασης, που σημαίνει το δικαίωμα να μην υφίσταται δυσμενείς συνέπειες για τις γνώμες του, και το δικαίωμα να αναζητεί, να παίρνει και να διαδίδει πληροφορίες και ιδέες, με οποιοδήποτε μέσο έκφρασης, και από όλο τον κόσμο.».

Άρθρο 19 § 2 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα

«2. ΚΑΘΕ ΠΡΟΣΩΠΟ έχει δικαίωμα στην ελευθερία της έκφρασης. Το δικαίωμα αυτό περιλαμβάνει την ελευθερία της αναζήτησης, της λήψης και της μετάδοσης πληροφοριών και απόψεων κάθε είδους, ανεξαρτήτως συνόρων, προφορικά, γραπτά, σε έντυπα, σε κάθε μορφή τέχνης ή με κάθε άλλο μέσο της επιλογής του.».

Άρθρο 11 § 1 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης

«1. ΚΑΘΕ ΠΡΟΣΩΠΟ έχει δικαίωμα στην ελευθερία έκφρασης. Το δικαίωμα αυτό περιλαμβάνει την ελευθερία γνώμης και την ελευθερία λήψης ή μετάδοσης πληροφοριών ή ιδεών, χωρίς την ανάμειξη δημοσίων αρχών και αδιακρίτως συνόρων.».

Άρθρο 10 § 1 της ΕΣΔΑ

«1. ΠΑΝ ΠΡΟΣΩΠΟΝ έχει δικαίωμα εις την ελευθερίαν εκφράσεως. Το δικαίωμα τούτο περιλαμβάνει την ελευθερίαν γνώμης ως και την ελευθερίαν λήψεως ή μεταδόσεως πληροφοριών ή ιδεών, άνευ επεμβάσεως δημοσίων αρχών και ασχέτως συνόρων…….».

Οι Συνθήκες αυτές αποτελούν και αναπόσπαστο τμήμα του Δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ισχύ τους και η υπεροχή τους έναντι του Εθνικού Δικαίου, θωρακίζεται και από τις αποφάσεις των Ευρωπαϊκών Δικαστηρίων με τις οποίες τα Εθνικά Δικαστήρια υποχρεούνται να εναρμονίζονται.

Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (https://curia.europa.eu/jcms/jcms/Jo2_7024/el/) συνιστά το δικαιοδοτικό όργανο της Ένωσης και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας (ΕΚΑΕ). Αποτελείται από δύο επιμέρους δικαιοδοτικά όργανα: το Δικαστήριο και το Γενικό Δικαστήριο, κύρια αποστολή των οποίων είναι ο έλεγχος της νομιμότητας των πράξεων της Ένωσης και η διασφάλιση ενιαίας ερμηνείας και εφαρμογής του δικαίου της.

Τα εθνικά διοικητικά και δικαιοδοτικά όργανα (δικαστήρια, αστυνομία, υπηρεσίες, κλπ) έχουν ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ να εφαρμόζουν πλήρως το δίκαιο της Ένωσης στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους και να προασπίζουν τα δικαιώματα που αυτό παρέχει στους πολίτες (απευθείας εφαρμογή του δικαίου της Ένωσης), ΑΠΕΧΟΝΤΑΣ από την εφαρμογή οποιασδήποτε αντίθετης διάταξης του εθνικού δικαίου, είτε προγενέστερης είτε μεταγενέστερης του κανόνα της Ένωσης (υπεροχή του δικαίου της Ένωσης έναντι του εθνικού δικαίου). Και μάλιστα επιβεβαιώνεται από το Ειδικό Άρθρο 142Α του Ποινικού Κώδικα.

Δήλωση 17 της ΣΛΕΕ

«Η Διάσκεψη υπενθυμίζει ότι, σύμφωνα με την πάγια νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι Συνθήκες και το δίκαιο που θεσπίζεται από την Ένωση βάσει των Συνθηκών υπερισχύουν του δικαίου των κρατών μελών, υπό τους όρους που ορίζονται στην εν λόγω νομολογία.»

Με τη νομολογία του, το Δικαστήριο υπογράμμισε την υποχρέωση των εθνικών διοικητικών και δικαιοδοτικών οργάνων να εφαρμόζουν πλήρως το δίκαιο της Ένωσης στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους και να προασπίζουν τα δικαιώματα που αυτό παρέχει στους πολίτες (απευθείας εφαρμογή του δικαίου της Ένωσης), απέχοντας από την εφαρμογή οποιασδήποτε αντίθετης διάταξης του εθνικού δικαίου, είτε προγενέστερης είτε μεταγενέστερης του κανόνα της Ένωσης (υπεροχή του δικαίου της Ένωσης έναντι του εθνικού δικαίου).

Με νομολογία του (οι απαρχές της οποίας ανάγονται στην απόφαση Van Gend & Loos του 1963), το Δικαστήριο διατύπωσε την αρχή του αμέσου αποτελέσματος του κοινοτικού δικαίου εντός των κρατών μελών, δυνάμει της οποίας σήμερα οι ευρωπαίοι πολίτες δύνανται να επικαλούνται άμεσα τους κανόνες του δικαίου της Ένωσης ενώπιον των εθνικών δικαστηρίων.

Η λήψη πληροφορίας αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα της ελευθερίας της έκφρασης, αφού συμβάλλει στη διαμόρφωση και την έκφραση γνώμης, δικαίωμα το οποίο επιπλέον προστατεύεται και από τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ) όπως :

 15890/89, Jersild vs Denmark

 13585/88, Observer & Guardian vs United Kingdom

 9248/81, Leander vs Sweden

 18030/11, Magyar Helsinki Bizottsag vs Hungary

Όμοια και από την απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) :

 C-336/07, Kabel Deutschland und Service

Το Δικαστήριο ερμηνεύει διασταλτικά τις έννοιες «πληροφορίες» και «ιδέες». Η έννοια της πληροφορίας δεν καλύπτει μόνο γεγονότα και ειδήσεις με τη στενή έννοια του όρου, ή ζητήματα τα οποία απασχολούν το ευρύ σύνολο και συζητούνται στον Τύπο. Πληροφορία συνιστά και η τηλεοπτική διαφήμιση, η διαφήμιση στην έντυπο τύπο, άρθρα με πληροφορίες εμπορικού περιεχομένου, φωτογραφίες, πληροφορίες οι οποίες εμπίπτουν στο ιατρικό απόρρητο, η αναζήτηση της ιστορικής αλήθειας, η προώθηση της αποποινικοποίησης της άμβλωσης, καθώς και απόψεις με βάση προσωπικές εμπειρίες σε σχέση με ζητήματα γενικού ενδιαφέροντος στο πλαίσιο συνεντεύξεων, η καταγγελία νοσοκόμας για ελλείψεις στην παροχή υπηρεσιών στην ιδιωτική κλινική, στην οποία εργάζεται, η επιστολή προς τις φορολογικές αρχές στην οποία καταγγέλλεται η Ακαδημία Φορολογικών Υπηρεσιών για διαφθορά, η αποκάλυψη στρατιωτικής μελέτης με αντικείμενο την επιβολή προστίμου σε εταιρία κατασκευής όπλων, η διατύπωση κριτικής για το ιατρικό επάγγελμα από μέλος του ιατρικού συλλόγου. Επίσης, το άρθρο 10 ΕΣΔΑ συμπεριλαμβάνει την ελευθερία καλλιτεχνικής έκφρασης με την οποία πραγματοποιείται η συμμετοχή στη δημόσια ανταλλαγή πολιτισμικών, πολιτικών και κοινωνικών πληροφοριών και ιδεών.

(Σισιλιάνος Λ-Α., Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου ερμηνεία κατ’ άρθρο, 2013)

Το δικαίωμα ΚΑΘΕΝΟΣ να ζητήσει και να λάβει πληροφορίες καθίσταται βασική συνιστώσα της δημοκρατικής διακυβέρνησης, αφού και η προώθηση της συμμετοχικής λήψης αποφάσεων καθίσταται ανέφικτη χωρίς επαρκή πρόσβαση σε πληροφορίες. Το δικαίωμα στην πληροφόρηση εισήχθη στο Σύνταγμα για πρώτη φορά με την αναθεώρηση του 2001 και είναι συνυφασμένο με τις δημοκρατικές διαδικασίες και το Κράτος Δικαίου. Για παράδειγμα, οι εκθέσεις για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να συνεπικουρούνται από τη δημοσιοποίηση πληροφοριών που κατέχονται από κρατικούς φορείς.

(Βλαχόπουλος Σ., Θεμελιώδη Δικαιώματα, 2016)

(Δετσαρίδης Χ., Το δικαίωμα γνώσης των διοικητικών εγγράφων, 2006)

Συνεπώς πληροφορία αποτελεί και κάθε τι που αφορά το δημόσιο συμφέρον και αποτελεί στοιχείο για σωστή λήψη αποφάσεων από τον πολίτη, ιδίως όταν αυτό βρίσκεται στην κατοχή της πολιτείας. Το δικαίωμα πρόσβασης σε πληροφορίες που τηρούνται από δημόσιες αρχές διήλθε και μέσα από την εξέλιξη της νομολογίας του ΕΔΔΑ, έως την απόφαση της Ευρείας Σύνθεσης No 18030/11, Magyar Helsinki Bizottsag vs Hungary, ιδίως όταν υπάρχουν λόγοι δημοσίου συμφέροντος, διαφάνειας και πολιτικού ενδιαφέροντος.

Έτσι ο ΚΑΘΕ πολίτης έχει δικαίωμα να απευθύνεται εγγράφως στις αρχές ζητώντας πληροφορίες και έγγραφα, οι οποίες είναι ΥΠΟΧΡΕΩΜΕΝΕΣ να απαντούν ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΜΕΝΑ όπως ρητά αναφέρεται στο Σύνταγμα (άρθρο 10).

Το δικαίωμα αυτό προστατεύεται από το κράτος και ΟΛΑ τα όργανα του έχουν ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ να διασφαλίζουν την ανεμπόδιστη και αποτελεσματική άσκησή του σύμφωνα με το ισχύον Σύνταγμα (άρθρο 25) και όχι να το παρεμποδίζουν παρέχοντας ελλιπείς, αόριστες, γενικές, άσχετες πληροφορίες ή ακόμα και μην μπαίνουν στον κόπο να απαντήσουν.

Άρθρο 25 § 1 του Συντάγματος - Αρχή του κοινωνικού κράτους δικαίου, προστασία θεμελιωδών δικαιωμάτων

«1. Τα δικαιώματα του ανθρώπου ως ατόμου και ως μέλους του κοινωνικού συνόλου και η αρχή του κοινωνικού κράτους δικαίου τελούν υπό την εγγύηση του Κράτους. ΌΛΑ τα κρατικά όργανα ΥΠΟΧΡΕΟΥΝΤΑΙ να διασφαλίζουν την ανεμπόδιστη και αποτελεσματική άσκησή τους. …….».

Το ίδιο δικαίωμα, της ανεμπόδιστης και αποτελεσματικής άσκησης των δικαιωμάτων, το εγγυώνται και οι Διεθνείς Συνθήκες που δεσμεύουν την Ελλάδα που τις υπέγραψε.

Άρθρο 2 § 1 § 3-α του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα

«1. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη στο παρόν Σύμφωνο αναλαμβάνουν την υποχρέωση να σέβονται και να εγγυώνται σε ΟΛΑ τα άτομα που βρίσκονται στην επικράτειά τους και υπάγονται στη δικαιοδοσία τους τα δικαιώματα που αναγνωρίζονται στο παρόν Σύμφωνο, χωρίς καμία διάκριση, ιδίως φυλής, χρώματος, γένους, γλώσσας, θρησκεύματος, πολιτικών ή άλλων πεποιθήσεων, εθνικής ή κοινωνικής προέλευσης, περιουσίας, γέννησης ή κάθε άλλης κατάστασης. …..

3. Τα Συμβαλλόμενα Κράτη στο παρόν Σύμφωνο αναλαμβάνουν την υποχρέωση:

α) να εγγυώνται ότι ΚΑΘΕ άτομο, του οποίου τα δικαιώματα και οι ελευθερίες που αναγνωρίζονται στο παρόν Σύμφωνο παραβιασθούν, θα έχει στη διάθεσή του μία πρόσφορη προσφυγή, ακόμη και εάν η παραβίαση θα έχει διαπραχθεί από πρόσωπα που ενεργούν υπό την επίσημη κρατική ιδιότητά τους,»

Διότι η καταστρατήγηση του δικαιώματος αυτού έχει εκτός από τις ποινικές συνέπειες και την υποχρέωση χρηματικής ικανοποίησης του αιτούντος, δηλαδή ζημίωση του κράτους, ένα επιπλέον αδίκημα για τον επίορκο δημόσιο υπάλληλο.

Άρθρο 10 § 1 και § 3 του Συντάγματος

«….Σε περίπτωση παρόδου άπρακτης της προθεσμίας αυτής ή παράνομης άρνησης, πέραν των άλλων τυχόν κυρώσεων και έννομων συνεπειών, καταβάλλεται και ειδική χρηματική ικανοποίηση στον αιτούντα, όπως νόμος ορίζει.»

Άλλωστε ΟΛΕΣ οι εξουσίες, όπως και ΟΛΕΣ οι υπηρεσίες, υπάρχουν για να υπηρετούν το Λαό και το Έθνος όπως ρητά αναφέρεται και στο Σύνταγμα (άρθρο 1). Η υπηρέτηση του πολίτη αποτελεί πρωταρχικό σκοπό της πολιτείας, με όλο το σεβασμό στην αξία του ως ανθρώπου σύμφωνα πάντα με το Σύνταγμα (άρθρο 2), ώστε να μπορεί να αναπτύσσει ελεύθερα την προσωπικότητά του και να συμμετέχει στην κοινωνική, οικονομική και πολιτική ζωή της Χώρας όπως αναφέρεται καθαρά και στο Σύνταγμα (άρθρο 5).

Άρθρο 120 § 2 του Συντάγματος

«2. O σεβασμός στο Σύνταγμα και τους νόμους που συμφωνούν με αυτό και η αφοσίωση στην Πατρίδα και τη Δημοκρατία αποτελούν θεμελιώδη ΥΠΟΧΡΕΩΣΗ ΟΛΩΝ των Ελλήνων.».

Άρθρο 103 § 1 του Συντάγματος – Δημόσιοι Υπάλληλοι

«1. Οι δημόσιοι υπάλληλοι είναι εκτελεστές της θέλησης του Κράτους και υπηρετούν το Λαό ΟΦΕΙΛΟΥΝ πίστη στο Σύνταγμα και αφοσίωση στην Πατρίδα. …….».

Οι δημόσιοι υπάλληλοι, πολύ περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο πολίτη αφού αποτελούν εκτελεστές της θέλησης του Κράτους όπως αυτή εκφράζεται δια του Συντάγματος και των νόμων (των συμφώνων προς αυτό) και έχοντας ορκιστεί να υπηρετούν πιστά το Σύνταγμα και τους νόμους που είναι σύμφωνοι με αυτό (άρθρο 120 § 2 Σ), ΥΠΟΧΡΕΟΥΝΤΑΙ να παρέχουν στους πολίτες τις απαραίτητες πληροφορίες και τα αναγκαία έγγραφα ώστε να υπηρετούνται καλύτερα οι σκοποί των άρθρων 1, 2 και 5 του Συντάγματος.

Άρθρο 4 § 1 και 2 του Συντάγματος – Ισότητα των Ελλήνων

«1. Oι Έλληνες είναι ίσοι ενώπιον του νόμου.

2. Oι Έλληνες και οι Eλληνίδες έχουν ίσα δικαιώματα και υποχρεώσεις.».

Η διαφορετική αντιμετώπιση των πολιτών, δηλαδή η πλήρης και αιτιολογημένη πληροφόρηση κάποιων πολιτών και η ελλιπής, αόριστη, γενική, άσχετη ή ακόμα και η μη πληροφόρηση κάποιων άλλων, συνιστούν διάκρισή των σε προνομιούχους και μη, σε εξυπηρετούμενους και μη, σε «πατρίκιους» και «πληβείους», ενώ σύμφωνα με το Σύνταγμα (άρθρο 4) όλοι οι πολίτες θα πρέπει να αντιμετωπίζονται το ίδιο αφού είναι ΙΣΟΙ ενώπιον του νόμου και προπαντός του Θεμελιώδους Νόμου που είναι το Σύνταγμα και να υπάρχει ο ίδιος σεβασμός στο ΙΔΙΟ Θεμελιώδες Ανθρώπινο Δικαίωμά τους της πληροφόρησης.

ΝΟΜΟΣ ΥΠΆΡΙΘ. 2690/1999, ΦΕΚ 45/Α/9-3-1999 μα τίτλο “Κύρωση του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας και άλλες διατάξεις", όπως αυτός ισχύει σήμερα με τις τροποποιήσεις του.

https://www.e-nomothesia.gr/kat-demosia-dioikese/n-2690-1999.html

Άρθρο 3 - Αιτήσεις προς τη Διοίκηση

1.Αίτηση του ενδιαφερομένου, για την έκδοση διοικητικής πράξης, απαιτείται όταν το προβλέπουν οι σχετικές διατάξεις.

3.Για τη διευκόλυνση των ενδιαφερομένων, χρησιμοποιούνται έντυπα αιτήσεων, τα οποία χορηγούν υποχρεωτικώς οι δημόσιες αρχές, για όλα τα θέματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά τους. Στα έντυπα αναφέρονται οι προβλεπόμενες από τη νομοθεσία προϋποθέσεις για την ικανοποίηση του αιτήματος, οι εφαρμοστέες διατάξεις, τα δικαιολογητικά που πρέπει να προσκομίσει ο ενδιαφερόμενος, καθώς και ο χρόνος μέσα στον οποίο θα δοθεί η απάντηση. Αν ο ενδιαφερόμενος δηλώσει ότι δεν μπορεί να γράψει, ο αρμόδιος υπάλληλος, ύστερα από προφορική έκθεση του αιτήματος του ενδιαφερομένου, οφείλει να συντάξει ο ίδιος την αίτηση.

Άρθρο 4 - Διεκπεραίωση υποθέσεων από τη Διοίκηση

1.Οι διοικητικές αρχές, όταν υποβάλλονται αιτήσεις, οφείλουν να διεκπεραιώνουν τις υποθέσεις των ενδιαφερομένων και να αποφαίνονται για τα αιτήματα τους μέσα στην προθεσμία που τυχόν καθορίζεται από τις σχετικές ειδικές διατάξεις, αλλιώς μέσα σε προθεσμία εξήντα (60) ημερών. Η προθεσμία αρχίζει από την υποβολή της αίτησης στην αρμόδια υπηρεσία. Αν η αίτηση υποβληθεί σε αναρμόδια υπηρεσία, η υπηρεσία αυτή οφείλει, μέσα σε πέντε (5) ημέρες, να τη διαβιβάσει στην αρμόδια υπηρεσία και να γνωστοποιήσει τούτο στον ενδιαφερόμενο. Στην περίπτωση αυτή η προθεσμία αρχίζει από τότε που περιήλθε η αίτηση στην αρμόδια υπηρεσία.

2.Αν κάποια υπόθεση δεν μπορεί να διεκπεραιωθεί μέσα στην προθεσμία της προηγούμενης παραγράφου, η αρμόδια υπηρεσία οφείλει να γνωστοποιήσει εγγράφως στον ενδιαφερόμενο: α) τους λόγους της καθυστέρησης, β) τον υπάλληλο που έχει αναλάβει την υπόθεση και τον αριθμό τηλεφώνου του, για την παροχή πληροφοριών, γ) τα δικαιολογητικά που τυχόν λείπουν, καθώς και δ) κάθε άλλη χρήσιμη πληροφορία.

3.Οι υπηρεσίες απαλλάσσονται από τις κατά την παρ.1 υποχρεώσεις αν το αίτημα είναι προδήλως παράνομο ή επαναλαμβάνεται κατά τρόπο καταχρηστικό.

Άρθρο 5 - Πρόσβαση σε έγγραφα

1. Κάθε ενδιαφερόμενος έχει το δικαίωμα, ύστερα από γραπτή αίτησή του. να λαμβάνει γνώση των διοικητικών εγγράφων. Ως διοικητικά έγγραφα νοούνται όσα συντάσσονται από τις δημόσιες υπηρεσίες, όπως εκθέσεις, μελέτες, πρακτικά, στατιστικά στοιχεία, εγκύκλιες οδηγίες, απαντήσεις της Διοίκησης, γνωμοδοτήσεις και αποφάσεις.

2. Όποιος έχει ειδικό έννομο συμφέρον δικαιούται, ύστερα από γραπτή αίτησή του, να λαμβάνει γνώση των ιδιωτικών εγγράφων που φυλάσσονται στις δημόσιες υπηρεσίες και είναι σχετικά με υπόθεσή του η οποία εκκρεμεί σε αυτές ή έχει διεκπεραιωθεί από αυτές.

3. Το κατά τις προηγούμενες παραγράφους δικαίωμα δεν υφίσταται στις περιπτώσεις που το έγγραφο αφορά την ιδιωτική ή οικογενειακή ζωή τρίτου, ή αν παραβλάπτεται απόρρητο το οποίο προβλέπεται από ειδικές διατάξεις. Η αρμόδια διοικητική αρχή μπορεί να αρνηθεί την ικανοποίηση του δικαιώματος τούτου αν το έγγραφο αναφέρεται στις συζητήσεις του Υπουργικού Συμβουλίου, ή αν η ικανοποίηση του δικαιώματος αυτού είναι δυνατόν να δυσχεράνει ουσιωδώς την έρευνα δικαστικών, αστυνομικών ή στρατιωτικών αρχών σχετικώς με την τέλεση εγκλήματος ή διοικητικής παράβασης.

5. Η άσκηση του κατά τις παρ. 1 και 2 δικαιώματος γίνεται με την επιφύλαξη της ύπαρξης τυχόν δικαιωμάτων πνευματικής ή βιομηχανικής ιδιοκτησίας.

6.  Η χρονική προθεσμία για τη χορήγηση εγγράφων κατά τις παραγράφους 1 και 2 ή την αιτιολογημένη απόρριψη της σχετικής αίτησης του πολίτη είναι είκοσι (20) ημέρες.

Από τα παραπάνω συμπεραίνουμε ότι :

Το άρθρο 5 Α σε συνδυασμό με το άρθρο 10 του Συντάγματος καθιερώνουν, ως έκφραση της διαφανούς δράσης της Διοίκησης, το ατομικό δικαίωμα γνώσης των δημοσίων εγγράφων, το οποίο εξειδικεύεται με το άρθρο 5 του Ν. 2690/1999 (ΚΔΔιαδ).

ΔΗΜΟΣΙΑ έγγραφα είναι εκείνα που έχουν συνταχθεί κατά τους νόμιμους τύπους, από τον καθ’ ύλην και κατά τόπον αρμόδιο δημόσιο υπάλληλο ή λειτουργό ή πρόσωπο που ασκεί δημόσια υπηρεσία ή λειτουργία (άρθρο 438 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας).

ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΑ έγγραφα κατά την έννοια των ανωτέρω διατάξεων (άρθρο 5 παρ. 1 Ν.2690/99) νοούνται όσα συντάσσονται από δημόσιες υπηρεσίες, ανεξαρτήτως του ειδικότερου προσδιορισμού τους και αδιάφορα αν αφορούν τον αιτούντα ή τρίτα πρόσωπα όπως επίσης δεν απαιτείται να έχουν το χαρακτήρα των εκτελεστών πράξεων, συνεπώς περιλαμβάνεται κάθε έγγραφο που έχει συνταχθεί από τις δημόσιες υπηρεσίες. Επίσης ως διοικητικά έγγραφα θεωρούνται, ως εκ του σκοπού των άνω διατάξεων, και αυτά που χρησιμοποιήθηκαν ή λήφθηκαν υπόψη για τον καθορισμό της διοικητικής δράσης ή τη διαμόρφωση γνώμης ή κρίσης διοικητικού οργάνου. Κατά την Εισηγ. Εκθ. του Ν. 1599/1986 -σε σχέση με το άνω άρθρο 16 αυτού- περιλαμβάνονται "ό,τι υπάρχει μέσα στα αρχεία της διοίκησης". Περιλαμβάνονται και τα δικαιολογητικά. Ομοίως, αντιμετωπίζονται ως διοικητικά έγγραφα κατά την εφαρμογή των διατάξεων αυτών και τα έγγραφα που δεν συντάχθηκαν από δημόσιες υπηρεσίες, αλλά έχουν καταχωρισθεί και βρίσκονται σε αυτές, διότι υποβλήθηκαν από ιδιώτες ως δικαιολογητικά ή ως προϋπόθεση για την έκδοση διοικητικής πράξης και, εν πάση περιπτώσει, έχουν αποτελέσει στοιχεία της διοικητικής δράσης. Είναι, ενδεικτικά: Οι εκθέσεις, μελέτες, πρακτικά, στατιστικά στοιχεία, εγκύκλιες οδηγίες, απαντήσεις της Διοίκησης, γνωμοδοτήσεις και αποφάσεις. Η απαρίθμηση στο νόμο είναι ενδεικτική.

Άσκηση του δικαιώματος πρόσβασης στα διοικητικά έγγραφα :Σύμφωνα με το άρθρο 5 § 1 του ν. 2690 της 5/9.3.1999 «κάθε ενδιαφερόμενος έχει το δικαίωμα, ύστερα από γραπτή αίτηση του, να λαμβάνει γνώση των διοικητικών εγγράφων».

Το άρθρο 5 παρ. 1 του ΚΔΔιαδ θεμελιώνει το δικαίωμα του κάθε ενδιαφερομένου, φυσικού ή νομικού προσώπου, στην ελεύθερη πρόσβαση στα διοικητικά έγγραφα χωρίς την επίκληση έννομου συμφέροντος. Η μοναδική προϋπόθεση για την άσκηση του δικαιώματος είναι η γραπτή αίτηση.

Στο περιεχόμενο του δικαιώματος γνώσεως διοικητικών εγγράφων συγκαταλέγονται και δημόσια έγραφα τα οποία ελήφθησαν υπόψη για τη διαμόρφωση ή τη θεμελίωση της κρίσεως του διοικητικού οργάνου κατά την άσκηση των αρμοδιοτήτων του. (βλ ΣτΕ 3855/2010).

Σύμφωνα με τον Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων ΝΠΔΔ (Νόμος 3528/2007 – ΦΕΚ 26 Α / 09-02-2007)

Άρθρο 24 - Πίστη στο Σύνταγμα

Ο υπάλληλος είναι εκτελεστής της θέλησης του Κράτους, υπηρετεί μόνο το Λαό και οφείλει πίστη στο Σύνταγμα και αφοσίωση στην Πατρίδα και τη Δημοκρατία.

Άρθρο 25 Νομιμότητα υπηρεσιακών ενεργειών

1. Ο υπάλληλος είναι υπεύθυνος για την εκτέλεση των καθηκόντων του και τη νομιμότητα των υπηρεσιακών του ενεργειών.

2. Ο υπάλληλος οφείλει να υπακούει στις διαταγές των προϊσταμένων του. Όταν όμως εκτελεί διαταγή, την οποία θεωρεί παράνομη, οφείλει, πριν την εκτέλεση, να αναφέρει εγγράφως την αντίθετη γνώμη του και να εκτελέσει τη διαταγή χωρίς υπαίτια καθυστέρηση. Η διαταγή δεν προσκτάται νομιμότητα εκ του ότι ο υπάλληλος οφείλει να υπακούσει σε αυτήν.

3. Αν η διαταγή είναι προδήλως αντισυνταγματική ή παράνομη, ο υπάλληλος οφείλει να μην την εκτελέσει και να το αναφέρει χωρίς αναβολή……

Σύμφωνα με το Νόμο 3528/2007: Κύρωση του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και Υπαλλήλων Ν.Π.Δ.Δ.

Άρθρο 106 - Πειθαρχικό παράπτωμα

όπως έχει μεταβληθεί με το Νόμο 4057/2012

Το πειθαρχικό παράπτωμα συντελείται με υπαίτια πράξη ή παράλειψη του υπαλλήλου που μπορεί να του καταλογισθεί

Άρθρο 107 - Απαρίθμηση πειθαρχικών παραπτωμάτων

όπως αντικαταστάθηκε από την παρ. 1 άρθρ. 6 Νομ. 4325/2015

1. Πειθαρχικά παραπτώματα είναι:

α) πράξεις με τις οποίες εκδηλώνεται άρνηση αναγνώρισης του Συντάγματος ή έλλειψη αφοσίωσης στην Πατρίδα και τη Δημοκρατία,

β) κάθε παράβαση υπαλληλικού καθήκοντος που προσδιορίζεται από τις υποχρεώσεις που επιβάλλουν στον υπάλληλο οι κείμενες διατάξεις, εντολές και οδηγίες. Το υπαλληλικό καθήκον σε καμία περίπτωση δεν επιβάλλει στον υπάλληλο πράξη ή παράλειψη που να αντίκειται προς τις διατάξεις του Συντάγματος και των νόμων, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 25 του παρόντος,

γ) η παράβαση καθήκοντος κατά τον Ποινικό Κώδικα ή άλλους ειδικούς ποινικούς νόμους,

ιβ) η άρνηση παροχής πληροφόρησης στους πολίτες και τις αρχές,

ιγ) η προδήλως αδικαιολόγητη μη εξυπηρέτηση των πολιτών και η υπαίτια μη έγκαιρη διεκπεραίωση των υποθέσεών τους, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις,

κη) η αμέλεια ή ατελής εκπλήρωση του υπηρεσιακού καθήκοντος

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ

Οποιοδήποτε νομοθέτημα/απόφαση/εντολή κλπ αντίθετο με τις διατάξεις του Συντάγματος, του Δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των αναγνωρισμένου Διεθνούς Δικαίου όπως είναι τα Θεμελιώδη Ανθρώπινα Δικαιώματα είναι ΑΚΥΡΟ.

Οι δημόσιοι υπάλληλοι λόγω της ιδιότητάς τους, οφείλουν να είναι γνώστες των διατάξεων, του συντάγματος, των συμβάσεων και του ευρωπαϊκού και διεθνούς δικαίου, έχοντας ορκιστεί πίστη σε αυτά και άρα να τα εφαρμόζουν πιστά και να αντιμετωπίζουν το ίδιο ΟΛΟΥΣ τους πολίτες.

Οι δημόσιοι υπάλληλοι που κακώς αντιλαμβανόμενοι το καθήκον τους και την υπηρεσία τους προς την πατρίδα, και δεν απαντούν στα αιτήματα των πολιτών για πληροφόρηση, παραβιάζουν το σκληρό πυρήνα του Συντάγματος, το Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο με υπερνομοθετική ισχύ σύμφωνα με το άρθρο 28 του Συντάγματος, και τα άρθρα για την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ενωσιακό Δίκαιο και για τα Θεμελιώδη Ανθρώπινα Δικαιώματα όπως αναλυτικά περιγράφηκε παραπάνω.

Οι δημόσιοι υπάλληλοι οφείλουν να απαντούν στα αιτήματα των πολιτών και ακόμα και όταν αυτό δεν είναι δυνατόν, οφείλουν να τον ενημερώνουν, επεξηγώντας και τους λόγους που καθιστούν την ικανοποίηση του αιτήματος αδύνατη (νόμος 2690, άρθρο 5, παρ. 6).

Οι δημόσιοι υπάλληλοι που αγνοούν παντελώς τον πολίτη, απαξιώνοντας τον και αδιαφορώντας για την ανάγκη του για πληροφόρηση, κοινώς μη σεβόμενοι την αξία και την προσωπικότητά του ως ανθρώπου, παραβιάζουν το Σύνταγμα - άρθρο 2 (Άρθρο 134 Π.Κ.). Η συμπεριφορά αυτή των δημοσίων υπαλλήλων προσβάλει τα δικαιώματα των πολιτών που κατοχυρώνουν τα άρθρα 5Α και 10 του Συντάγματος και το άρθρο 5 του Νόμου 2690/1099, μειώνει την τιμή τους σαν ανθρώπους και πολίτες, προσβάλει την προσωπικότητά τους και κατά συνέπεια προκαλεί ηθική βλάβη (άρθρο 57 ΑΚ).

Οι δημόσιοι υπάλληλοι που με οποιασδήποτε τρόπο δεν παρέχουν στον πολίτη τις πληροφορίες που αυτός αιτείται, παραβιάζουν το σκληρό πυρήνα του Συντάγματος - άρθρα 1, 2, 4, 5, 5Α, 10, 25, 103, 120 καθώς και το άρθρα 10 της ΕΣΔΑ, το άρθρο 19 της Οικουμενικής Διακήρυξης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα του 1948, το άρθρο 19 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, το άρθρο 11 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δηλαδή τα Θεμελιώδη Δικαιώματα στην πληροφόρηση και στην προσφυγή στις εθνικές αρχές.

Η παραβίαση του Δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Αποφάσεων του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης που υπερισχύουν του εθνικού δικαίου συνιστά παραβίαση του άρθρου 28 του Συντάγματος, δηλαδή διάπραξη του αδικήματος της Εσχάτης Προδοσίας όπως ρητά αυτή ορίζεται στο άρθρο 134 Π.Κ.

Η κατηγοριοποίηση των πολιτών, δηλαδή η παραβίαση του άρθρου 4 Σ δια του σφετερισμού της ιδιότητάς τους ως οργάνων του κράτους, συνιστά διάπραξη του αδικήματος της Εσχάτης Προδοσίας όπως ρητά αυτή ορίζεται στο άρθρο 134 § 2 Π.Κ.

Επειδή οι δημόσιοι υπάλληλοι που δεν ανταποκρίνονται στα αιτήματα των πολιτών, καθ’ όλη τη διάρκεια της παραβατικής συμπεριφοράς τους λειτουργούν οργανωμένα, με ιεραρχία τελώντας εγκληματικές πράξεις όπως περιγράφηκαν παραπάνω, συνιστούν Εγκληματική Οργάνωση (Άρθρο 187 Π.Κ.) που επιχειρεί με σφετερισμό της ιδιότητάς του ως οργάνου του Κράτους να καταλύσει ή να καταστήσει ανενεργό, διαρκώς ή προσκαίρως, το δημοκρατικό πολίτευμα που στηρίζεται στη λαϊκή κυριαρχία ή θεμελιώδεις αρχές ή θεσμούς του πολιτεύματος αυτού (όπως τα Θεμελιώδη Ανθρώπινα Δικαιώματα, το Κράτος Δικαίου, ο σεβασμός στον πολίτη κλπ) (Άρθρο 134 Π.Κ. §2α)

Τα όργανα του κράτους λόγω της ιδιότητάς τους γνωρίζουν πολύ καλά τις υποχρεώσεις τους και τις διατάξεις και παρ’ όλα αυτά επιλέγουν να παρανομήσουν μη ικανοποιώντας τα αιτήματα των πολιτών και φέρουν ακέραια την ευθύνη (Άρθρο 14 Π.Κ.).

Η παραπάνω αναλυτικώς περιγραφόμενη παραβατική συμπεριφορά των δημόσιων υπαλλήλων απέναντί στον πολίτη, συνιστά την πλήρωση της αντικειμενικής και υποκειμενικής υποστάσεως των εγκλημάτων της εσχάτης προδοσίας, της σύστασης εγκληματικής οργάνωσης και σωρείας άλλων αξιόποινων παραβάσεων.

Τα Θεμελιώδη Ανθρώπινα Δικαιώματα κατοχυρώνονται εκτός από το Σύνταγμα και από τη δέσμευση της Ελλάδας στις Διεθνείς Συνθήκες και Συμβάσεις, και τυχόν μη σεβασμός των, μπορεί να οδηγήσει σε προσφυγή στα Ενωσιακά Όργανα και Θεσμούς, θα διασύρει και θα εκθέσει τη χώρα και τους πολίτες, και ενδεχομένως να επιβληθούν και κυρώσεις κατά της Ελλάδας που θα βαρύνουν τους Έλληνες φορολογούμενους. Έτσι οι επίορκοι υπάλληλοι με την παραβατική συμπεριφορά τους ενδεχομένως να προξενήσουν ζημία στο κράτος άνω των 120.000 ευρώ, το οποίο εκτός από ποινικό αδίκημα θα εγείρει και οικονομικές αξιώσεις για αποζημιώσεις, από την ομάδα των παραβατών υπαλλήλων αλλά και των δικαστικών που δεν τους καταδίκασαν ώστε να αποτρέψουν τη συνέχιση της εγκληματικής των δραστηριότητας και το διασυρμό της Ελλάδας (άρθρο 15 Π.Κ.), των πολιτών των οποίων θίχτηκε η αξιοπρέπεια και επιβαρύνθηκε η τσέπη.

Σαν τελικό συμπέρασμα θα πρέπει να αναφερθεί ότι :

Η σιωπηρή ή όχι άρνηση παροχής πληροφοριών στον πολίτη (άρθρο 5Α Σ), τον εμποδίζει να αναπτύξει ελεύθερα τις ιδέες του και την προσωπικότητά του, να έχει ορθή άποψη και να συμμετέχει στα κοινά (άρθρο 5 Σ) και να ασκήσει ορθά, τη λαϊκή κυριαρχία (άρθρο 1 Σ).

Δηλαδή,

Η σιωπηρή ή όχι άρνηση παροχής πληροφοριών στον πολίτη, οδηγεί σε κατάλυση του πολιτεύματος.

2 Από 10